Historia Wydziału Nauk o Zdrowiu

Historia Wydziału Pielęgniarstwa

Początki

Z okazji XXV – lecia Polski Ludowej na skrzyżowaniu rozlicznych kierunków wpływów i interesów takich jak ideologia socjalizmu, rozwój cywilizacyjny, świadomość grupy zawodowej pielęgniarek reprezentowanej przez związki zawodowe oraz licznych sojuszników w sprawie, władz Akademii Medycznej (Prof. M. Stelmasiak, Prof. J Billewicz-Stankiewicz), przedstawicieli lekarzy, prawników i humanistów, powstało Studium Pielęgniarstwa przy Akademii Medycznej w Lublinie. (Zarządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 25 czerwca 1969 r. Dz. Urz. MZiOS nr13, poz.40). Czas był to trudny, gdyż powojenny, wschodnia część Polski targana w niedalekiej przeszłości historycznej wojnami i zaborem rosyjskim, dlatego wielu współczesnych, a ich głos odbija się echem również dzisiaj, zadawało sobie pytanie dlaczego właśnie w Lublinie?

Zacni ludzie skonsolidowani pod kierunkiem powołanego kierownika Studium doc. Mariana Klamuta rozpoczęli intensywne działania programowo-organizacyjne. Sprawa nie była bynajmniej banalna, gdyż po trzyletniej działalności udało się spowodować podniesienie Studium Pielęgniarstwa do rangi Wydziału Pielęgniarskiego jedynego w bloku krajów socjalistycznych i drugiego w Europie, który miał nadawać tytuł magistra pielęgniarstwa (Zarządzenie MZiOS z dnia 19 lipca 1972 roku, Dz. Urz. MZiOS nr19, poz.89).

Zainteresowanie Wydziałem zagranicznych gremiów

Przeglądając stare wycinki z gazet, chcąc niemalże dotknąć atmosfery tamtych wydarzeń dostrzegamy rozmach przedsięwzięcia i zainteresowanie nim licznych przedstawicieli organizacji i stowarzyszeń. Już w pierwszych miesiącach funkcjonowania Studium/Wydziału Pielęgniarskiego WHO (World Health Organization: Światowa Organizacja Zdrowia) wydelegowała swoich przedstawicieli w celu osobistego skontaktowania się z polską uczelnią oraz zapewniła możliwość wyjazdu nauczycieli na staż, jak też przesłała dar w formie pomocy dydaktycznych (podręczniki, czasopisma, dwa fantomy i rzutnik). W czasie pierwszych lat istnienia wyższego kształcenia pielęgniarskiego na Wydziale gościło 30 konsultantów i ekspertów ze Stanów Zjednoczonych, Anglii, Belgii i Francji oraz 60 osobowa delegacja z 12 krajów socjalistycznych. Wszyscy podzieli pogląd, że idea kształcenia magisterskiego jest słuszna a ówczesne pielęgniarstwo jest nie tylko umiejętnością praktyczną i sztuką, ale dyscypliną badawczą i teorią naukową. Za specjalną wizytację należy uznać przyjazd w kwietniu 1970 roku dwóch zasłużonych pielęgniarek polskich Teresy Kulczyńskiej i Hanny Chrzanowskiej, które radość z utworzenia wyższego kształcenia pielęgniarskiego chciały utrwalić osobistym stwierdzeniem tego wydarzenia.

Liczne wizyty ekspertów ze szkół zagranicznych, wyjazdy na staże kadry dydaktycznej i najlepszych studentek przyczyniły się do swoistej eksplozji możliwości rozwojowych Wydziału.

Pierwsze dyplomatorium magistrów pielęgniarstwa

Okres 4 lat nauki pierwszego cyklu kształcenia minął bardzo szybko i 16 listopada 1973 roku, kilka minut po godz. 10.00 na uroczystym posiedzeniu Senatu Lubelskiej Akademii Medycznej i Rady Wydziału Pielęgniarskiego odbyło się wręczenie pierwszych dyplomów magistra pielęgniarstwa grupie 47 absolwentek. Jak bardzo były to osoby oczekiwane na rynku pracy może świadczyć fakt otrzymania propozycji 200 ofert pracy, przede wszystkim na stanowiskach kierowniczych w służbie zdrowia i dydaktycznych w szkolnictwie pielęgniarskim.

Pierwsze stopnie i tytuły naukowe

Mijał czas, który wyznaczał milowymi krokami rozwój pielęgniarstwa poprzez pryzmat rozwoju kadry naukowo-dydaktycznej. Był pierwszy dyplom doktorski, który uzyskała mgr piel. Maria Majewska-Szczygielska (18 kwietnia 1982), pierwsza habilitacja dr Heleny Lenartowicz (1988), a później profesura belwederska którą uzyskała dr hab. Irena Wrońska (18.10.2004). Nie bez znaczenia dla podkreślenia rangi pielęgniarstwa jest fakt nadania przez Uniwersytet Medyczny w Lublinie honorowego tytułu akademickiego Doktor Honoris Causa – pierwszej w Europie pielęgniarce – Racheli Hutner – współtwórczyni Wydziału Pielęgniarskiego (1995).

Ważnym wskaźnikiem rozwoju w wymiarze naukowym jest uzyskiwanie uprawnień do nadawania stopni naukowych. Od 2005 roku Wydział posiada uprawnienia do nadawania stopnia doktora w dziedzinie nauk medycznych w dyscyplinie medycyna, natomiast od roku 2010 uprawnienia do nadawania stopnia doktora w dziedzinie nauk o zdrowiu. Natomiast od 2012 roku Wydział posiada uprawnienia do nadawania stopnia doktora habilitowanego również w dziedzinie nauk o zdrowiu.

Inicjatywy w edukacji

W czasie 50 – lecia istnienia było podejmowanych wiele inicjatyw współbrzmiących z aktualnymi możliwościami, potrzebami społecznymi i regulacjami prawnymi tj. kształcenie w collegiach zamiejscowych (Chełm, Łuków i Zamość), studia uzupełniające dla pielęgniarek i położnych tzw. „pomostowe”, poszerzanie oferty kształcenia o nowe kierunki: położnictwo, fizjoterapię, zdrowie publiczne, ratownictwo, dietetykę i kosmetologię, co wiązało się ze zmianą nazwy wydziału. W roku 2000 Wydział Pielęgniarski zmienił nazwę na Wydział Pielęgniarstwa i Nauk o Zdrowiu, a od 1 stycznia 2015 roku na Wydział Nauk o Zdrowiu.

W ramach dostosowywania systemu kształcenia pielęgniarek do wymogów Unii Europejskiej od roku akademickiego 2000/2001 uruchomiono na Wydziale 3-letnie studia licencjackie i 2-letnie studia magisterskie. Systematycznie, zgodnie z ratyfikowanym przez Polskę Traktatem Bolońskim od roku 2012 wszystkie kierunki studiów funkcjonują w systemie 3+2, z wyjątkiem fizjoterapii.

Aktualnie na Wydziale prowadzone jest kształcenie w 6 kierunkach: pielęgniarstwo (I stopnia i II stopnia), położnictwo (I stopnia i II stopnia), fizjoterapia (II stopnia i jednolite magisterskie), zdrowie publiczne (I stopnia i II stopnia), ratownictwo medyczne (I stopnia), dietetyka (I stopnia i II stopnia)

Jakość realizowanego kształcenia jest gwarantowana pozytywną ocenę Państwowej Komisji Akredytacyjnej (PKA) dla kierunkach: fizjoterapia, pielęgniarstwo i położnictwo oraz certyfikatami akredytacyjnymi Krajowej Rady Akredytacyjnej Szkół Pielęgniarek i Położnych (KRASzPiP) dla kierunków: pielęgniarstwo i położnictwo.

Potencjał ludzki Wydziału

W czasie minionego półwiecza funkcję Dziekana Wydziału pełniło 7 profesorów w tym 2 Panie Profesor Pielęgniarki. Na Wydziale zatrudnionych jest 234 osoby w oparciu o umowę o pracę w tym 11 profesorów zwyczajnych, 24 doktorów habilitowanych, 131 doktorów i 62 magistrów i 6 lekarzy. Do chwili obecnej dyplom magistra na Wydziale Nauk o Zdrowiu otrzymało 9512 osób, w tym 5316 absolwentów studiów stacjonarnych i 4196 studiów niestacjonarnych oraz zrealizowano 169 przewodów doktorskich i 11 postępowań habilitacyjnych (Stan danych na: 22.11.2018).

Materiały źródłowe:

  1. Dzieje Akademii Medycznej w Lublinie 1944-1974. Wydawnictwo własne. Lublin 1974, s.261-281.
  2. Informator Wydziału Pielęgniarskiego. Akademia Medyczna w Lublinie, Lublin 1973.

Opracowanie: dr hab. n o zdr. Danuta Zarzycka

logo-um-granat-pl

Konferencja naukowa nt. „Osiągnięcia naukowe pielęgniarstwa polskiego w kontekście wyzwań procesu globalizacji jutra” – zadanie finansowane w ramach pisemnej informacji Nr 1/WM-DUN/2018 ze środków Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego przeznaczonych na działalność upowszechniającą naukę